پمپ

پمپ هیدرولیک پره ای چیست؟

شکل برش خورده پمپ هیدرولیک پره ای - پمپ هیدرولیک پره ای - پمپ هیدرولیک کارتریجی

اطلاعات مفید درباره پمپ‌ هیدرولیک پره ای (کارتریجی)

 

پمپ هیدرولیک پره ای چیست؟

پمپ‌های پره ای (Vane Pumps) نوعی از پمپ‌های جابجایی مثبت دوار هستند. مجموعه‌ای از پره‌های پارو مانند که به صورت شعاعی بر روی یک روتور استوانه‌ای نصب شده‌اند، تعدادی محفظه ایجاد می‌کنند که سیال در آن‌ها به دام افتاده و در طول سیستم منتقل می‌شود.

پره‌ها یک آب‌بندی نزدیک در برابر دیواره محفظه پمپاژ حفظ می‌کنند و از نشت برگشتی سیال در پمپ جلوگیری می‌نمایند. این پمپ‌ها به ویژه برای پمپاژ مایعات رقیق در فشارهای بالا مفید هستند. پمپ‌های پره ای ضربان پایینی دارند، جریان دقیقی ایجاد می‌کنند و دارای قطعات سخت‌کاری شده برای مقاومت در برابر سایش و افزایش عمر پمپ می‌باشند.

پمپ هیدرولیک پره ای چگونه کار می‌کند؟

در طول یک چرخه چرخش، حجم بین پره‌های مجاور به دلیل موقعیت نصب خارج از مرکز (اِسنتریک) روتور تغییر می‌کند و این امر عمل پمپاژ را ایجاد می‌نماید. دو نوع اصلی پمپ پره ای وجود دارد:  پمپ پره ای لغزنده و پمپ پره ای انعطاف‌پذیر

پمپ هیدرولیک پره ای - پمپ هیدرولیک کارتریجی
  • در پمپ پره ای لغزنده، پره‌ها درون شکاف‌های شعاعی یک روتور استوانه‌ای قرار می‌گیرند. هنگامی که پمپ ساکن است، پره‌ها درون شکاف‌های خود قرار دارند.
    اما وقتی شفت با سرعت کافی (حدود 700 دور در دقیقه) می‌چرخد، پره‌ها تحت نیروی گریز از مرکز به سمت بیرون حرکت کرده و تماس نزدیک خود را با یک رینگ کم (Cam Ring) سوراخ‌دار در اطراف دیواره محفظه حفظ می‌کنند. پره‌ها ممکن است به وسیله فنر نیز به بیرون رانده شوند تا حتی در هنگام توقف پمپ نیز تماس حفظ شود.
    هر گونه سایشی که در لبه پره‌ها رخ دهد، با بیرون آمدن بیشتر پره از شکاف جبران می‌شود.
  • در پمپ پره ای انعطاف‌پذیر، روتور یا پروانه از یک ماده انعطاف پذیر ساخته شده و با چندین لُب (برآمدگی) نرم شکل داده شده است که تماس با رینگ کم سوراخ‌دار و بدنه پمپ را حفظ می‌کنند.
    روتور نسبت به مرکز جابه‌جا شده و کمی بزرگ‌تر از محفظه پمپ است، بنابراین پره‌ها در سمت "کوتاه" چرخه فشرده شده و در سمت مقابل با انطباق با شکل داخلی محفظه پمپاژ دوباره منبسط می‌شوند. این عمل محفظه‌های جداگانه‌ای بین پره‌ها ایجاد می‌کند که در ورودی پمپ برای ایجاد مکش منبسط شده و در خروجی فشرده می‌شوند و باعث تخلیه می‌گردند.
    مقداری سایش بر روی لُب‌های روتور قابل تحمل است، زیرا روتور بزرگ‌تر از محفظه پمپ است.

محفظه پمپ‌های پره ای می‌توانند متعادل، غیر متعادل یا متغیر باشند. پمپ‌های نشان داده شده در شکل 1 طرح‌های غیر متعادل هستند، زیرا روتور جابه‌جا شده است: مرکز شفت محرک و مرکز محفظه پمپ بر یکدیگر منطبق نیستند.
اختلاف فشار بین ورودی و خروجی می‌تواند باعث لرزش و افزایش سایش روی یاتاقان‌های شفت محرک شود. در یک طرح متعادل، مرکز محفظه پمپ و روتور بر هم منطبق هستند (شکل 2 را ببینید).
برای دستیابی به این امر و در عین حال ایجاد عملکرد یکسان، حفره پمپاژ بیضی شکل است تا دایره‌ای. جفت‌های ورودی و خروجی در طرفین مخالف پمپ نیز هرگونه عدم تعادل فشار را خنثی می‌کنند. در یک طرح متغیر، ابعاد محفظه پمپاژ قابل تغییر است. این ویژگی امکان تنظیم دبی تخلیه پمپ را فراهم می‌آورد.

طرح‌های دیگری نیز وجود دارند که شامل پمپ‌های پره ای خارجی می‌شوند. در این نوع، پره‌ها (انعطاف‌پذیر یا صلب) به جای روتور، درون محفظه پمپ نصب می‌شوند. پمپ‌های این نوع برای مدیریت سیالات حاوی ذرات جامد ترجیح داده می‌شوند.

پمپ هیدرولیک پره ای - پمپ هیدرولیک کارتریجی
  • مزایای پمپ پره ای چیست؟

    پمپ‌های پره ای برای پمپاژ مایعات با گرانروی کم تا متوسط ایده‌آل هستند (از جمله مایعات همراه با گازهای حل‌شده) و می‌توانند خروجی دقیق، یکنواخت و با ضربان پایینی ارائه دهند.
    با وجود فشار تغذیه متغیر، یک پمپ هیدرولیک پره ای همچنان جریان ثابتی را فراهم می‌کند. این پمپ ها به ویژه به دلیل قابلیت راه‌اندازی خشک (Dry Priming)، سهولت نگهداری و ویژگی‌های مکش خوب در طول عمر پمپ شناخته شده‌اند.
    در این پمپ‌ها تماس فلز با فلز داخلی وجود ندارد و پمپ‌ها از طریق بیرون آمدن پره‌ها، سایش را جبران می‌کنند. پمپ‌های پره ای می‌توانند مایعات رقیق را در فشارهای نسبتاً بالا مدیریت کنند و برای مدت‌های کوتاه به صورت خشک کار کنند. همچنین قابل معکوس شدن هستند، بنابراین می‌توان از آن ها برای بارگیری و تخلیه مخزن استفاده کرد و همچنین اطمینان حاصل کرد که مایع از شیلنگ‌های تحویل کاملاً بازیابی می‌شود.

    معایب پمپ پره ای چیست؟

    بازده پمپ پره ای با افزایش گرانروی سیال کاهش می‌یابد، بنابراین برای مایعات با گرانروی بالا مناسب نیستند. حداکثر اختلاف فشار برای عملکرد پمپ پره ای حدود 15 بار است.
    پمپ‌های پره ای انعطاف پذیر را می‌توان برای پمپاژ مایعات حاوی جامدات استفاده کرد، اما پمپ های هیدرولیک پره ای لغزنده برای مایعات تمیز مناسب تر هستند. پمپ‌های پره ای انعطاف‌پذیر را می‌توان با دوغاب‌ها (Slurries) استفاده کرد، اما ممکن است لازم باشد سرعت پمپ را برای محدود کردن سایش کاهش داد.
    پمپ‌های پره ای مستعد سایش مخرب در هنگام استفاده با مواد تغذیه حاوی ساینده ها هستند و معمولاً نیاز به محافظت توسط یک فیلتر در سمت مکش دارند.

    مگر اینکه پمپ از یک کوپلینگ مغناطیسی استفاده کند، درایو به نوعی مُهر و موم شفت (شفت سیل) نیاز دارد و این می‌تواند منبع نشت باشد. از نظر مکانیکی، پمپ‌های پره ای با قطعات زیاد پیچیده هستند، اما هرگونه تعمیر و نگهداری برای جایگزینی پره‌های فرسوده یا مهر و موم شفت عموماً سرراست و کم‌هزینه است.
    مانند اکثر پمپ‌های جابجایی مثبت، در صورت انسداد downstream، نوعی تخلیه فشار (Pressure Relief) ضروری است. پمپ‌های پره ای با چندین پره اساساً جریان بدون ضربانی می‌دهند، اما ممکن است در سرعت‌های کم، در پمپ‌های مجهز به تنها یک یا دو پره، ضربان مشکل‌ساز شود.

    پره‌ها از چه موادی ساخته می‌شوند؟

    پره‌های لغزنده اغلب از موادی ساخته می‌شوند که قابلیت خودروانکاری (Self-Lubrication) دارند تا به راحتی درون شیارهای روتور و در برابر محفظه بلغزند. آن‌ها در جنس‌های کربن، PEEK (برای مقاومت شیمیایی)، PTFE تقویت شده با الیاف شیشه یا برنج در دسترس هستند.

    روتور های پمپ‌های پره ای انعطاف‌پذیر در طیف وسیعی از مواد برای سازگاری شیمیایی با سیالات پمپ شونده در دسترس هستند. به عنوان مثال: لاستیک طبیعی (برای سیالات مبتنی بر آب)، نئوپرن، ویتون®، لاستیک نیتریل (برای غذاها، چربی‌ها، سوخت‌ها و روغن‌ها)، EPDM (برای غذاها، سیالات داغ، سیالات اسیدی و قلیایی) یا کاربید سیلیکون (برای دمای بسیار بالا).

    پمپ‌های پره ای در چه کاربردهایی استفاده می‌شوند؟

    کاربردهای معمولی که پمپ‌های پره ای در آن‌ها استفاده می‌شوند عبارتند از:

    • انتقال ال‌پی‌جی (LPG)
    • بارگیری و انتقال سوخت در سیستم‌های خودرویی و هواپیمایی
    • مایعات خنک‌کننده تبرید: آمونیاک، فریون‌ها
    • صنایع شیمیایی: انتقال اسیدها، حلال‌ها، محلول‌های آبی
    • حلال‌ها و محلول‌های آبی
    • دستگاه‌های نوشیدنی ساز

    خلاصه

    پمپ هیدرولیک پره ای (کارتریجی) نوعی پمپ جابجایی مثبت دوار است. این پمپ از پره هایی تشکیل شده که به صورت شعاعی بر روی یک روتور استوانه‌ای نصب شده‌اند که به صورت خارج از مرکز در محفظه پمپ قرار گرفته است.
    پره‌ها (کارتریج های) یک آب‌بندی نزدیک در برابر دیواره محفظه حفظ می‌کنند. در طول یک چرخه چرخش، حجم بین پره‌های مجاور به دلیل موقعیت نصب خارج از مرکز تغییر می‌کند و در ورودی پمپ مکش ایجاد کرده و سیال را به داخل می‌کشد و در خروجی سیال محبوس شده را فشرده و تخلیه می‌نماید.

    در یک پمپ پره ای لغزنده، پره‌های صلب در شکاف‌های شعاعی یک روتور استوانه‌ای قرار می‌گیرند. هنگامی که شفت با سرعت کافی می‌چرخد، پره‌ها تحت نیروی گریز از مرکز به سمت بیرون حرکت کرده و تماس نزدیک خود را با دیواره محفظه حفظ می‌کنند.
    پره‌ها ممکن است توسط فنر نیز بارگذاری شوند تا حتی در هنگام توقف پمپ نیز تماس حفظ شود. در یک پمپ پره ای انعطاف‌پذیر، روتور از یک ماده انعطاف‌پذیر ساخته شده و با چندین لُب نرم شکل داده شده است که تماس با محفظه پمپ را حفظ می‌کنند.

    پمپ های هیدرولیک پره ای برای پمپاژ مایعات با گرانروی کم تا متوسط، از جمله ال پی جی و مایعات همراه با گازهای حل‌شده ایده‌آل هستند و می‌توانند خروجی یکنواخت و با ضربان پایینی ارائه دهند.
    سرعت و بازده پمپاژ با افزایش گرانروی سیال کاهش می‌یابد. پمپ‌های پره ای را می‌توان برای پمپاژ مایعات حاوی جامدات استفاده کرد.
    ممکن است لازم باشد سرعت پمپ را برای کاهش سایش محدود کرد، اگرچه پمپ‌های پره ای می‌توانند تا حدی از طریق بیرون آمدن پره آن را تحمل و جبران کنند. قطعات در تماس با سیال (Wetted Components) در طیف وسیعی از مواد برای سازگاری شیمیایی با سیالات پمپ شونده در دسترس هستند.

 

صنایع هیدرولیک ایران به عنوان تنها تولید کننده ی پمپ هیدرولیک پره ای (کارتریجی) در خاورمیانه، انواع مختلف پمپ هیدرولیک پره ای تک و دوبل را در رنج های مختلف و برای کاربردهای مختلف تولید می کند.
کارشناسان و متخصصان این مجموعه، همواره آمادگی پاسخگویی به تماس ها و سوالات شما را دارند.

صنایع هیدرولیک ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *